مغرب و آنچه در ميان اين دو است مىباشد ، اگر شما عقل و انديشهء خود را به كار مىگرفتيد . » در قرآن آياتى راجع به عرش الهى و صورت و دستها و لشكريان خدا آمده است و مفسران سعى كرده‌اند آنها را تأويل و توجيه كنند ، ولى آنان اين قبيل آيات را تنها بر معانى خلاف ظاهرشان حمل كرده و نتوانسته‌اند به‌طور قطع اظهار نظر كنند ، زيرا از آداب روش قرآنى كناره‌گيرى كرده‌اند : وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ « 1 » ، « از آنچه نمىدانى پيروى مكن » وَ ما أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا « 2 » ، « و جز اندكى از دانش به شما داده نشده است » . رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله در تفسير و توضيح معانى اين قبيل آيات متشابه كه خداوند علم تأويل آنها را به خود اختصاص داده است ، از قرآن رهنمود مىگرفت . و از شيوهء آن پيروى مىكرد . از أنس بن مالك روايت شده كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله وقتى اين آيه را قرائت كرد : فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا « 3 » ، « هنگامى كه پروردگارش بر كوه جلوه كرد ، آن را ريزريز ساخت . » فرمود : اين‌چنين ، و با كنار انگشت ابهام دست خويش به نوك انگشتان دست راستش اشاره كرد ، سپس فرمود : كوه فروپاشيد و موسى مدهوش به زمين افتاد . رسول خدا در اين‌جا معناى آيه را با اشاره نشان مىدهد بدون آن‌كه وارد جزئيّات يا چگونگى آن شود . از على عليه السّلام نقل شده كه فرمود : « روزى رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نشسته بود و با چوبى كه در دست داشت بر زمين خط مىكشيد ، سپس سرش را بلند كرد و فرمود : « هيچ‌يك از شما نيست ، جز اين‌كه جايگاه او در بهشت و يا دوزخ معين شده است . » على عليه السّلام مىفرمايد : « آن‌گاه عده‌اى از حاضران گفتند : اى رسول خدا پس ما چه عمل انجام دهيم ؟ ! فرمود : « شما به وظيفهء خود عمل كنيد ، زيرا هركس به منظور انجام كارى آفريده شده است . » فَأَمَّا مَنْ أَعْطى وَ اتَّقى * وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنى * فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى * وَ أَمَّا مَنْ

--> ( 1 ) - اسراء / 36 . ( 2 ) - اسراء / 85 . ( 3 ) - اعراف / 143 .